خبرگزاري ميراث فرهنگي_فرهنگ وهنر_ تکليف پرونده گويش در خطر
«مراقي» که قرار بود در فهرست ميراث معنوي جهاني به ثبت برسد روشن
شد .طبق ضوابط جديد يونسکو پس از نزديک به دو سال مشخص شد و
به احتمال قوي اين گويش، دست کم در چهارچوب رويه هاي مرتبط با ميراث
معنوي يونسکو به ثبت نميرسد .
"يدالله پرمون"، مدير گروه زبانشناسي پژوهشکده زبان و گويش در اين زمينه
به ميراث خبر گفت:« با وجود علاقه اي که ما براي ثبت اين گويش داريم، اما
با بال استناد به مفاد کنوانسيون 2003، گويش ها و به طور کلي گونه هاي
زباني، در خود و براي خود، از اقلام ميراث معنوي نيستند. اين کنوانسيون
تصريح مي کند که زبان، صرفاً در مرتبه محملي براي جاري شدن سنت هاي
شفاهي از اقلام ميراث معنوي است.»
وي با بيان اينکه يونسکو مکانيزم هاي ديگري براي حفظ گويش هاي در خطر
دارد، ادامه داد:« يونسکو کتابي با عنوان " کتاب قرمز زبان هاي در معرض
خطر نابودي" دارد که در آن مشخّصات گونه هاي زباني در خطر نابودي ثبت
مي گردند. البته براي حفظ اين گونه ها هم يونسکو دستور العمل هايي
دارد، و هم ما در حال تدوين ضوابط ودستور العمل هايي در سطح ملي
هستيم.»
پرمون افزود:« البته ما به موجب دستوراتي که از جانب رياست پژوهشگاه
ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري دکتر هاشمي دريافت کرده ايم،
موظفيم فارغ از مسئله ثبت گونه هاي زباني ايران در فهرست ميراث جهاني
يا در فهرست هاي ميراث معنوي، موضوع ثبت اين اقلام پراهميت را در
مقياس ملي پيگيري کنيم.»
عضو هيئت علمي پژوهشکده زبان وگويش اضافه کرد:« ما در حال حاضر
مشغول تدوين ضوابط و تعيين الويت ها در جمع گونه هاي زباني در خطر
هستيم. پس از تعيين گونه هاي در خطر، مقدمات ثبت ملي فراهم خواهند
شد. البته اميدواريم اين ضوابط را امسال نهايي کرده و موضوع ثبت ملي را
زودتر به نتيجه برسانيم.»
گويش مراقي از گويشهاي بسيار پراهميت خانواده زبانهاي ايراني است كه
هم اكنون كمتر از 1000 خانوار ساکن 18 پارچه آبادي در مناطق رودبار و
الموت آن را به کار مي برند. اين گويش به رغم اهميت فوق العاده اي که از
جنبه ي علم زبانشناسي دارد، جزو گونه هاي در خطر کشور ايران به حساب مي آيد.
طاهره رحيمي